İçeriğe geç

Güvenlik Kamerası Görüntüde Parazit, Dalgalanma ve Çizgi: Neden, Çözüm

Kamerada kayan yatay bant, dalgalanma veya çizgi mi var? Toprak döngüsü, adaptör ve kablo kaynaklı paraziti sırayla ayırt edip çözmenin yolu adım adım.

Kısa cevap

Analog (koaksiyel) kamerada görüntüde yavaşça kayan yatay bant ya da dalgalanma çoğunlukla toprak döngüsünden veya yetersiz/ortak adaptörden, sabit çizgi ve karlanma ise yakındaki yüksek gerilim hattından, ek yapılmış kablodan ya da gevşek BNC konnektöründen kaynaklanır. Önce kameraya ayrı bir adaptör takıp kısa bir kabloyla deneyin; sorun kaybolursa sebep kablo güzergâhı veya güç tarafındadır.

Güncelleme: 5 dk okumaŞahan Güvenlik Teknik EkibiKaynakta doğrulandı:

Analog HD kamera (TVI/CVI/AHD)DVR / XVRKoaksiyel kabloVideo balun12V adaptör

Kendiniz yapabilir misiniz?

Orta: menülerde gezinmeyi bilmek yeter

Süre
30–90 dakika
Gerekenler
Kayıt cihazına bağlı monitör, Kameranın modeline uygun yedek 12V adaptör, Kısa (birkaç metrelik) hazır koaksiyel test kablosu, Yalıtım bandı ve plastik/kauçuk ara parça, Gerekirse toprak döngüsü izolatörü veya video balun

Ne zaman servis çağırmalı?

Ayrı adaptör, kısa test kablosu ve izolatörle denediğiniz hâlde bant veya çizgi sürüyorsa; kablo duvar içinden ya da elektrik hatlarıyla aynı kanaldan geçiyorsa; binanın topraklamasından şüpheleniyorsanız bir elektrikçi ve kamera teknisyeni birlikte bakmalıdır. Kanal değiştirmek ve topraklama ölçmek uzman işidir.

Güvenlik kamerasında görüntünün üzerinde aşağıdan yukarıya yavaşça kayan bir bant, dalgalanma, sabit yatay/dikey çizgiler ya da karlanma görüyorsanız sorun neredeyse her zaman kameranın kendisinde değil, güç ve kablo tarafındadır. Bu tablo en çok koaksiyel kabloyla çalışan analog HD kameralarda (TVI, CVI, AHD) görülür. Üç büyük sebep vardır: toprak döngüsü (kamera ile kayıt cihazının topraklaması arasındaki fark), yetersiz ya da ortak kullanılan adaptör ve elektrik hattına yakın geçen, ek yapılmış veya konnektörü gevşek kablo.

İyi haber: bu üçünü birbirinden ayırmak için ölçü aleti gerekmez. Aşağıdaki sırayla ilerlerseniz sebebi çoğu zaman bir saat içinde bulursunuz.

Belirtiyi tanıyın

Görüntüdeki bozulmanın şekli sebebi büyük ölçüde ele verir. Üreticilerin belgelerinde anlatılan eşleşmeler şöyledir:

Ekranda gördüğünüzEn olası sebep
Görüntünün üzerinden yavaşça yukarı kayan koyu yatay bant (“hum bar”)Toprak döngüsü veya arızalı adaptör
Sabit yatay çizgiler, dalga deseniYakında yüksek gerilim kablosu, güçlü motor, trafo gibi elektromanyetik kaynak; ya da kameranın yakın bir noktadan topraklanması
Dikey çizgilerKameraya giden gerilim, çalışma geriliminin altında
Beyaz noktalar, dalga, bozuk görüntüGüçlü elektrik kaynağı, topraklanmamış priz, BNC konnektörün tavan gibi iletken bir yüzeye değmesi
Yalnızca gece bozulmaKızılötesi ışıklar açılınca adaptörün yetmemesi
Kablo oynatınca gelip giden bozulmaGevşek ya da oksitlenmiş konnektör, hasarlı kablo

Bir de şuna bakın: sorun tek kamerada mı, hepsinde mi? Tek kamerada ise o kameranın kablosu, adaptörü veya montajı; bütün kameralarda ise ortak adaptör (merkezi güç kaynağı) veya kayıt cihazının beslendiği priz ilk şüphelidir.

Adım adım çözüm

Adımlar en ucuz ve kolay olandan zora doğru sıralıdır. Her adımdan sonra görüntüye bakın; sorun kaybolduysa sebebi bulmuşsunuz demektir.

1. Kablo bağlantısını ve konnektörleri kontrol edin

  1. Kameranın ve kayıt cihazının arkasındaki BNC konnektörleri çıkarıp yeniden takın; oynuyor mu, paslanmış mı bakın.
  2. Kamera tarafındaki bağlantının yalıtım bandıyla sıkıca sarılı olduğundan emin olun. Dahua, bağlantıların korumasız bırakılmamasını ve su geçirmez bantla sarılmasını ister.
  3. Kamerayı kayıt cihazında başka bir girişe (kanala) takarak deneyin. Sorun kanalla birlikte taşınmıyorsa kayıt cihazının o girişi şüphelidir.
  4. Kamera birden fazla sinyal türünü (TVI, CVI, AHD, CVBS) destekliyorsa, kayıt cihazının bu türü desteklediğini ve kanalın doğru türde olduğunu kontrol edin. Hikvision bu kontrolü analog kamera arıza aramasının temel adımları arasında sayar.

2. Kameraya ayrı bir adaptör verin

Hikvision dikey çizgilerin sebebini açıkça düşük besleme gerilimi olarak verir ve her kamerayı kendi adaptörüyle beslemenizi önerir. Dahua da aynı DC kaynağa çok fazla cihaz bağlanmasının görüntüde parazite yol açabileceğini yazar.

  1. Sorunlu kameraya, etiketindeki gerilim ve akım değerine uyan ayrı bir adaptör takın; mümkünse kameranın hemen yanındaki bir prizden besleyin.
  2. Merkezi güç kaynağı kullanıyorsanız, kaynaktan kameraya giden dağıtım hattını olabildiğince kısa tutun. Hikvision, merkezi beslemede mesafe uzadıkça daha kalın güç kablosu gerektiğini ve çok uzak mesafede merkezi beslemenin önerilmediğini belirtir.
  3. Sorun geceleri çıkıyorsa bu adım genellikle çözümdür: kızılötesi ışıklar açılınca kameranın çektiği akım artar ve zayıf adaptör bunu karşılayamaz.

3. Kısa bir test kablosuyla sorunu ikiye bölün

Dahua’nın önerdiği yöntem, hattı bölüm bölüm kontrol ederek parazitin kaynağını bulmaktır.

  1. Kamerayı yerinden indirin ya da kayıt cihazını kameranın yanına getirin.
  2. Kamerayı birkaç metrelik hazır bir koaksiyel kabloyla ve ayrı adaptörle doğrudan kayıt cihazına bağlayın.
  3. Görüntü temizse kamera ve kayıt cihazı sağlamdır; sorun bina içindeki kablo hattında ya da montaj noktasındadır.
  4. Görüntü yine bozuksa kamerayı başka bir kamerayla değiştirip deneyin; bozulma kamerayla birlikte gidiyorsa kamera arızalıdır.

4. Ek yapılmış kabloyu ve kablo güzergâhını düzeltin

  • Dahua, kameradan kayıt cihazına tek parça koaksiyel kablo kullanılmasını, iki ya da daha fazla kablonun uç uca eklenmemesini tavsiye eder. Hattın ortasında ekleme varsa ilk şüpheli orasıdır.
  • Kamera kablosu yüksek gerilim hatlarıyla, trafo ve motor gibi cihazlarla yan yana geçmemelidir. Video kablosu ile elektrik kablosunu ayrı güzergâhtan geçirin.
  • Asansörde veya güçlü parazit olan yerlerde Dahua daha kalın (75-5 veya üstü) koaksiyel kablo önerir.
  • Kablo çok uzunsa görüntü bozulur. Desteklenen mesafe çözünürlüğe göre değişir; 1080p kamera 720p’ye göre daha kısa mesafe taşır. Kendi kameranızın veri sayfasındaki değere bakın.

5. Kamerayı ve konnektörü iletken yüzeylerden yalıtın

Hikvision yatay çizgilerin ikinci sebebini şöyle anlatır: analog kamera bulunduğu yerde topraklanmıştır ve kameranın toprak seviyesi kayıt cihazınınkiyle aynı değildir. Çözüm, kamerayı topraktan yalıtmaktır.

  1. Kamera metal direğe, metal cepheye ya da çelik konstrüksiyona vidalıysa, kamera tabanı ile yüzey arasına plastik, kauçuk veya ahşap bir ara parça koyun. Speco da metal binalarda bu yöntemi önerir.
  2. Tavan arasında veya kanal içinde BNC konnektörün ya da kamera kablosunun metal bir yüzeye değip değmediğine bakın; değiyorsa bantla yalıtın. Dahua bunu dalga ve çizgi sebepleri arasında sayar.
  3. Kayıt cihazı 220V ile besleniyorsa, takılı olduğu prizin topraklı olduğundan emin olun (bunu elektrikçiye ölçtürün).

6. Toprak döngüsü izolatörü veya video balun kullanın

Yukarıdaki adımlardan sonra kayan bant hâlâ duruyorsa:

  • Toprak döngüsü izolatörü: Speco, izolatörün kamera ucuna takılmasını (kamera BNC’si → izolatör → koaksiyel kablo) ve birden fazla kamerada sorun varsa her kameraya ayrı izolatör kullanılmasını önerir.
  • Video balun (bükümlü çift / Cat kablo): Balun, görüntüyü dengeli sinyale çevirip Cat5 veya üstü kablodan taşır; bu yapı ortak modlu gürültüyü bastırır. Balun üreticisi, kablo kalitesinin görüntüyü ve taşınabilecek mesafeyi doğrudan etkilediğini ve kablonun TIA/EIA-568B sırasına göre sıkılması gerektiğini belirtir. Balunun HD sinyal türünüzü (TVI/CVI/AHD) desteklediğini mutlaka kontrol edin.

Hâlâ çözülmediyse

  • Ayrı adaptör ve kısa test kablosuyla görüntü temiz, ama bina içindeki hatta bağlayınca bozuluyorsa kablo değişmelidir. Duvar içinden ya da elektrik hattıyla aynı kanaldan geçen kabloyu değiştirmek genellikle servis işidir.
  • Bütün kameralarda aynı anda bant varsa ve ayrı adaptörler de çözmüyorsa sorun binanın topraklamasında olabilir; bunu yalnızca elektrikçi ölçüp düzeltebilir.
  • Kısa kabloyla da bozuk görüntü veren kamera arızalıdır; değiştirilmesi gerekir.
  • Mesafe çok uzunsa (kameranın desteklediğinden fazla) Dahua ve Hikvision uzun hatlarda fiber gibi farklı iletim çözümlerini önerir; bu da proje düzeyinde bir karardır.

Sık sorulan sorular

Güvenlik kamerasında aşağıdan yukarı kayan yatay bant neden olur?

Bu görüntüye 'hum bar' denir ve analog kamerada en sık toprak döngüsünün işaretidir: kameranın ve kayıt cihazının topraklama seviyeleri farklıdır, aradaki fark video sinyaline biner. Kamerayı metal yüzeyden yalıtmak, kameraya ayrı adaptör vermek ve gerekirse kamera ucuna toprak döngüsü izolatörü takmak bilinen çözümlerdir.

Kamera görüntüsü sadece gece dalgalanıyor, neden?

Gece kızılötesi ışıklar açılınca kameranın çektiği akım artar. Adaptör zayıfsa veya aynı adaptörden çok kamera besleniyorsa gerilim düşer ve görüntü bozulur. Üreticiler her kameraya kendi uygun adaptörünü önerir; önce o kamerayı tek başına ayrı bir adaptörle deneyin.

Parazit önleyici (balun ya da izolatör) takmak sorunu kesin çözer mi?

Sorun toprak döngüsüyse büyük ölçüde çözer. Ancak sebep yetersiz adaptör, bozuk konnektör, ek yapılmış kablo ya da elektrik hattıyla yan yana giden kabloysa izolatör çözmez. Önce aşağıdaki sırayla sebebi ayırın, sonra parça alın.

IP kamerada da parazit olur mu?

IP kamerada görüntü dijital taşındığı için klasik kayan bant görülmez; bozulma daha çok donma, kare atlama veya bağlantı kopması olarak çıkar. Hikvision, yüksek parazitli ortamlarda ekranlı (shielded) ağ kablosu ve kablonun sekiz damarının da bağlanmasını önerir.

Kaynaklar

Adımlar üreticinin kendi belgeleriyle karşılaştırıldı. Menü adları cihaz yazılımı (firmware) sürümüne göre farklılık gösterebilir.

  1. Hikvision — Camera Frequently Asked Questions (1.3 Yatay çizgiler, 1.4 Dikey çizgiler, 9. Kablo ve güç seçimi)
  2. Hikvision Destek — Analog kamerada nasıl arıza ararım?
  3. Dahua — HDCVI & Analog Camera Maintenance Guide V1.0.0 (4.1.3, 4.1.11, 4.5, 4.6 Parazit)
  4. Dahua Wiki — Camera Lines (görüntüde çizgi sebepleri)
  5. Speco Technologies — Video toprak döngüsü parazitini tanıma ve giderme
  6. LT Security — VT-HD404 4 kanal pasif HD video balun teknik belgesi