MSI Anakart Hata Kodları: EZ Debug LED ve Debug Code Anlamları
MSI anakartta CPU/DRAM/VGA/BOOT LED'i yanıyor ya da ekranda 00, A6, C5, 15 gibi bir debug kodu takılıysa ne anlama gelir, servise gitmeden neler denenir?
Kısa cevap
MSI anakartlarda iki farklı gösterge vardır: dört basit EZ Debug LED (CPU/DRAM/VGA/BOOT, hangi aşamada takıldığını gösterir) ve üst segment kartlardaki iki haneli EZ Digi-Debug LED (POST sırasında ilerleme/hata kodu basar). MSI'nin resmî kılavuzuna göre A6 depolama denetleyicisi taraması, 15 ise bellek öncesi sistem ajanı başlatma aşamasıdır; 00 ve C5 kodları MSI'nin yayımladığı tabloda tanımlı değildir.
MSIAnakartBIOSEZ Debug LEDEZ Digi-Debug LED
Kendiniz yapabilir misiniz?
Orta: menülerde gezinmeyi bilmek yeter
- Süre
- 15–45 dakika
- Gerekenler
- Kâğıt-kalem (kodu not almak için), Yıldız tornavida (RAM/GPU sökmek için), CMOS pilini çıkarmak/takmak için düz tornavida
Ne zaman servis çağırmalı?
Kod D0–DC aralığında bir DXE hata kodunda (CPU/sistem ajanı/PCH başlatma hatası, kaynak ayırma hatası) kilitli kalıyorsa, ya da CMOS temizleme ve tek tek parça testinden sonra da aynı kod tekrar ediyorsa; bu noktadan sonrası anakart, işlemci ya da güç kaynağı tanılaması gerektirir ve teknik servise bırakılmalıdır.
MSI anakartınız açılmıyor ve üzerinde CPU, DRAM, VGA, BOOT yazan dört LED’den biri sabit yanıyorsa ya da iki haneli bir ekranda 00, A6, C5, 15 gibi bir kod takılı kalıyorsa, anakart size sorunun hangi aşamada olduğunu doğrudan söylüyor demektir. Bu iki gösterge farklı şeylerdir ve karıştırılmamalıdır: EZ Debug LED yalnızca dört kaba aşamayı (işlemci, bellek, ekran kartı, önyükleme) gösterirken, EZ Digi-Debug LED (yalnızca bazı modellerde bulunur) POST sürecindeki onlarca adımdan hangisinde kalındığını iki haneli bir kodla verir.
Aşağıda önce iki göstergeyi nasıl okuyacağınızı, sonra MSI’nin kendi kılavuzunda doğrulanabilen kodların anlamını, en sonda da servise gitmeden deneyebileceğiniz adımları sırasıyla anlatıyoruz.
Belirtiyi tanıyın
EZ Debug LED (dört LED)
Çoğu MSI anakartında 24 pin ATX konektörünün yanında dört LED bulunur. Sistem açılırken bu LED’ler sırayla kısa süre yanıp söner; biri sabit yanıp kalıyorsa POST o aşamada duruyor demektir.
| LED | Renk (yaygın) | Ne zaman yanar |
|---|---|---|
| CPU | Kırmızı | İşlemci algılanamıyor ya da başlatılamıyor |
| DRAM | Sarı | Bellek algılanamıyor ya da başlatılamıyor |
| VGA | Beyaz | Ekran kartı algılanamıyor ya da başlatılamıyor |
| BOOT | Yeşil | Önyükleme aygıtı (disk/SSD) algılanamıyor |
EZ Digi-Debug LED (iki haneli kod)
MPG ve MEG serisi gibi üst segment kartlarda ayrıca iki haneli, onaltılık sayı sistemiyle (0-9 ve A-F) çalışan bir gösterge bulunur. Bu gösterge POST’un ilerleme ve hata kodlarını art arda basar; sistem açılırken kodlar hızla değişir, bir arıza olduğunda ise belirli bir kodda takılı kalır. Sizin gördüğünüz 00, A6, C5, 15 gibi değerler bu ikinci göstergeye ait kodlardır — EZ Debug LED’in dört basit ışığıyla değil, bu iki haneli ekranla ilgilidir.
Doğrulanabilen kodlar
MSI’nin kendi kılavuzunda yayımladığı POST kod tablosu, sanayi standardı AMI BIOS kodlarına dayanır ve yüzlerce ara adımı kapsar. Aşağıda yalnızca aramada sık sorulan kodları, MSI’nin kılavuzunda geçtiği şekliyle veriyoruz:
| Kod | MSI kılavuzundaki karşılığı | Pratik anlamı |
|---|---|---|
| 15 | Pre-memory System Agent initialization is started | Bellek devreye girmeden önce sistem ajanı (CPU’nun bellek denetleyicisiyle ilgili kısmı) başlatılıyor; genelde RAM veya CPU bağlantısında bir sorun var |
| A6 | SCSI Detect | Depolama denetleyicisi (disk/SSD/RAID kartı) taranıyor; genelde SATA/M.2 bağlantısında bir sorun var |
00 ve C5 kodları MSI’nin yayımladığı POST kod tablosunda yer almıyor: tablo ilerleme kodlarında 01’den başlıyor, hata kodlarında da B8-BF ile D0 arası boşluk bırakıyor (C0-CF hiç listelenmemiş). İnternette bu iki kod için dolaşan “00 = sorun yok”, “C5 = CMOS checksum hatası” gibi açıklamalar MSI’nin kendi belgesine dayanmıyor; bu yüzden tabloya almıyoruz. Kartınızda bu kodlardan biri görünüyorsa, aşağıdaki genel adım adım kontrolü uygulamanızı öneririz — kod ne olursa olsun sıralama aynıdır.
Adım adım çözüm
MSI’nin kendi “açılmıyor / görüntü yok” kontrol listesini takip ediyoruz; en kolaydan başlayıp zora doğru ilerleyin.
1. Güç bağlantılarını kontrol edin
- Kasanın ön panel güç düğmesi kablosunun anakart üzerindeki JFP1 pimine doğru takıldığından emin olun.
- İşlemcinin 4/8 pinlik (EPS) güç kablosunun ve 24 pinlik ana güç kablosunun tam oturduğunu kontrol edin; CPU LED’i sabit yanıyorsa bu kablo ilk şüphelidir.
- Ön panel kablosundan şüpheleniyorsanız, kasayı açıp güç düğmesi pimlerine kısa süreliğine metal bir tornavida ucuyla dokunarak (kısa devre) sistemin açılıp açılmadığını deneyin.
2. Belleği (RAM) tek tek test edin
- Birden fazla RAM modülünüz varsa hepsini çıkarın, tek bir modülle (anakart kılavuzunda önerilen yuvada) açmayı deneyin.
- Açılıyorsa modülleri teker teker ekleyip hangi modülün ya da yuvanın sorunlu olduğunu bulun.
- Modülü çıkarıp temas yüzeyine dokunmadan yuvasına sonuna kadar oturtun; mandallar tam kapanmalı.
3. Ekran kartını ve görüntü kaynağını kontrol edin
- Ekran kartını yuvasından çıkarıp yeniden takın.
- İşlemcinizde dahili ekran çıkışı varsa, harici ekran kartını tamamen çıkarıp monitör kablosunu anakartın kendi görüntü çıkışına takarak deneyin. Görüntü geliyorsa sorun harici ekran kartındadır.
- Monitörün gücünün açık olduğundan, görüntü kablosunun (HDMI/DisplayPort) her iki uçta da sağlam takılı olduğundan ve monitörün doğru girişte (Input) olduğundan emin olun; farklı bir kabloyla da deneyin.
4. Minimum donanımla POST testi
- Sadece işlemci, işlemci soğutucusu, tek bir RAM modülü, güç kaynağı ve monitörle açmayı deneyin.
- Bütün USB aygıtlarını, harici diskleri ve ek PCI-e kartlarını çıkarın.
- Bu haliyle açılıyorsa, çıkardığınız parçaları teker teker geri takarak hangisinin sorunu tetiklediğini bulun.
5. CMOS’u sıfırlayın
- Güç kaynağını fişten çekin.
- Anakart üzerindeki JBAT1 CMOS atlama pimini metal bir uçla kısa süreliğine kısa devre yapın veya CMOS pilini çıkarıp 5 dakika bekleyin.
- Pili takın ya da atlama pimini eski konumuna getirin, sistemi tekrar açmayı deneyin.
6. CPU uyumluluğunu doğrulayın
Yeni takılan bir işlemci varsa, MSI’nin web sitesinde anakart modelinizi arayıp Download › Compatibility › CPU listesinden işlemcinizin destekleniyor olduğunu kontrol edin. Bazı işlemciler için BIOS güncellemesi gerekir; bu durumda önce eski, desteklenen bir işlemciyle BIOS’u güncellemeniz gerekebilir.
Hâlâ çözülmediyse
- Kod D0–DC aralığında bir DXE hata koduysa (CPU/sistem ajanı/PCH başlatma hatası, kaynak ayırma hatası, konsol aygıtı bulunamadı gibi) ve yukarıdaki adımlardan sonra da değişmiyorsa, sorun büyük olasılıkla anakart, işlemci ya da güç kaynağı tarafındadır.
- CMOS sıfırlama, RAM/GPU’yu tek tek deneme ve minimum donanım testinden sonra kod hâlâ aynı noktada donuyorsa, kendi başınıza güvenle ayırabileceğiniz aşama geride kalmış demektir.
- 00 ya da C5 gibi MSI’nin belgesinde tanımlanmayan bir kod görüyorsanız ve genel kontrol adımları sonucu değiştirmiyorsa, kodun kesin anlamını modelinize özel teknik desteğe sormanız gerekir.
- Garanti süresi devam ediyorsa kasayı açmadan önce MSI desteğiyle ya da satın aldığınız bayiyle görüşün; anakart üzerindeki seri numarasıyla garanti durumunuzu MSI’nin destek sayfasından sorgulayabilirsiniz.
Farklı bir marka masaüstü ya da dizüstü bilgisayarda benzer bir yanıp sönen ışık ya da açılmama sorunu yaşıyorsanız Dell bilgisayarlarda turuncu-beyaz ışık kodları ve HP dizüstü açılmıyor, Caps Lock yanıp sönüyor yazılarımıza da bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
MSI anakartta debug kodu 00'da takılı kalıyor, ne demek?
MSI'nin kendi kullanıcı kılavuzlarında yayımladığı POST kod tablosu 01'den başlıyor; 00 kodu bu tabloda ayrı bir madde olarak tanımlanmamış. Bu yüzden 00'ın 'her şey yolunda' ya da belirli bir arızayı gösterdiği yönündeki iddiaları MSI'dan doğrulayamıyoruz. Ekranda görüntü de yoksa 00'ı bir hata kodu değil, cihazın henüz POST'a başlamadığının ya da ilk aşamada kilitlendiğinin işareti sayıp aşağıdaki adım adım kontrolü uygulayın.
A6 kodu hangi arızayı gösteriyor?
MSI'nin POST kod tablosunda A6, depolama denetleyicisi taramasının (SCSI Detect) yapıldığı aşamadır; yani sistem bu noktada disk/SSD/RAID denetleyicisini algılamaya çalışıyordur. Kod burada kilitleniyorsa SATA/M.2 kablo ve bağlantılarını, ardından tek tek diskleri çıkarıp denemeyi öneririz.
C5 hata kodu CMOS sorunu mu?
MSI'nin yayımladığı Debug Code tablosunda C0–CF aralığı hiç yer almıyor; yani C5'in anlamını üreticinin kendi belgesinden doğrulayamadık. İnternette dolaşan 'CMOS checksum hatası' açıklaması resmî MSI kaynağına dayanmıyor. Yine de kod her açılışta CMOS ile ilgili ayarların sıfırlandığı bir davranışla (saat, BIOS ayarları) birlikte görünüyorsa, aşağıdaki CMOS temizleme adımını ve pil değişimini deneyebilirsiniz.
15 kodu ne anlama geliyor?
MSI'nin POST kod tablosuna göre 15, bellek başlatılmadan önce sistem ajanının (System Agent) ön hazırlığının başladığı aşamadır. Bu aşamada takılı kalmak genellikle RAM'in henüz devreye girmediği, işlemci ile anakart arasındaki ilk iletişimde bir sorun olduğu anlamına gelir; RAM ve CPU güç bağlantılarını kontrol edin.
EZ Debug LED ile EZ Digi-Debug LED aynı şey mi?
Hayır. EZ Debug LED, çoğu MSI anakartında bulunan dört ayrı LED'dir (CPU, DRAM, VGA, BOOT) ve yalnızca hangi aşamada takıldığınızı gösterir. EZ Digi-Debug LED ise MPG/MEG gibi üst segment kartlarda bulunan, iki haneli ve onaltılık (hexadecimal) sayı/harf basan ayrı bir göstergedir; 00, A6, C5, 15 gibi kodlar bu ikinci göstergeye aittir.
Kaynaklar
Adımlar üreticinin kendi belgeleriyle karşılaştırıldı. Menü adları cihaz yazılımı (firmware) sürümüne göre farklılık gösterebilir.